صفحه اصلی / یافته ای پزشکی در زمینه سلامتی / تدابیر مربوط به افراد دیابتی و دارای قند خون

تدابیر مربوط به افراد دیابتی و دارای قند خون

امروزه دیابت یکی از شایع ترین بیماریهای مزمنی است که بشر را گرفتار کرده است. اولین بار بقراط دیابت را در طب سنتی تحت عنوان دیابتوس مطرح کرده است و به دو نوع گرم و سرد تقسیم بندی شده اند که گرمش به دیابت تیپ ۱ امروزی و سردش به تیپ ۲ امروزی نزدیک تر است و علتش را فقط قند نمی دانستند و مکانیسم خیلی پیچیده ای را توضیح می دهند. البته همه مزاجها در معرض دیابت هستند و مخصوص یک نوع مزاج نیست. در سال ۲۰۰۳ تعداد مبتلایان به بیماری دیابت در سراسر جهان ۱۹۴ میلیون نفر تخمین زده می شد. پیش بینی می شود که این رقم تا پایان سال ۲۰۲۵ در نتیجه طولانی شدن عمر مفید افراد، سبک زندگی بی حرکت و غیرفعال و تغییر الگوهای رژیم غذایی به ۳۳۳ میلیون نفر برسد.

افزایش ابتلا به دیابت محصول زندگی مدرن، شهرنشینی و سبک زندگی ناشی از آن است و شایعترین بیماری غیرواگیر کشور است که در حال حاضر ۳ تا ۵ درصد یعنی معادل ۲ تا سه و نیم میلیون نفر از جمعیت کل کشور را مبتلا کرده و طبق اعلام جهانی در هر ۱۰ ثانیه دو نفر به دیابت مبتلا می شوند و یک نفر نیز از این بیماری فوت می کند. بنا بر اعلام انجمن دیابت ایران، سالانه حدود ۴ میلیون نفر در دنیا به دلیل بیماریهای مربوط به دیابت جان خود را از دست می دهند و از هر پنج ایرانی، یک نفر یا به دیابت مبتلاست و یا در معرض ابتلا به آن قرار دارد.سالانه ۷ میلیون نفر به شمار دیابتی های جهان افزوده می شود و سالانه بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار نیز صرف کنترل دیابت می شود. یک بیمار دیابتی که برای ایشان در طب نوین تزریق انسولین تجویز شده است، صبح که بیدار می شود در ابتدا و پیش از خوردن صبحانه شیشه های انسولین خود را از یخچال خارج می کند و از آن در سرنگ به میزانی که لازم دارد انسولین قرار می دهد و به پشت بازوی خود می زند .بعد از این کار است که مثل بقیه آدمها به کار روزمره اش می پردازد، با این تفاوت که این بخش ثابتی از زندگی روزمره یک فرد دیابتی است که هر روز و در چند نوبت بایستی آن را انجام دهد. در منابع طب سنتی نیز تدابیر خوبی برای کنترل این بیماری وجود دارد که در صورتیکه فرد مبتلا به دیابت به آنها عمل نماید می تواند بدون نیاز به قرصها و داروهای مضر شیمیایی، بیماری خود را کنترل نماید و از عوارض آن در امان باشد.

از منظر پزشکی نوین امروزی دیابت یا بیماری قند هنگامی به وجود می آید که هورمون انسولین، عامل تنظیم کننده قند خون یا به اندازه کافی در بدن تولید نمی شود یا بافتهای بدن به آن به درستی پاسخ نمی دهند. در نتیجه سوخت وساز قند در بدن مختل می شود و قند خون از حد طبیعی خود بالاتر می رود و در نهایت علایم شاخص دیابت به صورت پرخوری، پرنوشی و پرادراری ظاهر می شود. هورمون انسولین که از سلولهای جزایر لانگرهانس در غده لوزالمعده به درون خون ترشح می شود، کارکردهای مختلفی در بدن دارد، از جمله ورود قند را از خون به درون سلولها تسهیل می کند تا سلولها بتوانند برای تأمین انرژی خود از آن استفاده کنند.

علائم دیابت: در مراحل اولیه بیماری ممکن است هیچ علامتی نداشته باشید ولی علائم اولیه بیمار شامل موارد ذیل می باشد: – تشنگی مفرط –  گرسنگی مفرط –  ادرار زیاد و مکرر –  زخم یا خونریزی که دیر بهبود می‌یابد –  پوست خشک و خارش‌دار – کاهش وزن بدون دلیل – دید تار که روز تا روز متفاوت است – خواب آلودگی و خستگی غیرمعمول – خواب رفتن و سوزن ‌سوزن شدن دست و پا –  عفونت مکرر قارچی در پوست، لثه‌ها و دستگاه تناسلی زنانه اگر یک یا چند علامت از این علائم را داشتید سریع به پزشک مراجعه نمایید.

راه تشخیص: اگر ۲ بار قند خون ناشتای شما بالاتر از ۱۲۶ باشد تشخیص دیابت قطعی است. اگر ۲ بار قند خون غیر ناشتای شما بالاتر از ۲۰۰ باشد باز دیابت قطعی است. اگر قند کمتر از ۱۰۰ باشد شما دیابت ندارید و اگر بین ۱۰۰ تا ۱۲۶ باشد احتمال دیابت در شما بالاست و شما باید تست تحمل گلوکز بشوید.

پیشگیری: تغییر در شیوه زندگی و نهادینه کردن عادتهای صحیح سبک زندگی، نخستین گام در پیشگیری از ابتلا به دیابت است. چاقی، سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری دیابت، نداشتن تحرک، استرس، چربی خون و مصرف سیگار از جمله عواملی است که خطر ابتلا به دیابت را افزایش می دهد. هم چنین احتمال ابتلا به دیابت نوع ۱ با آغاز فصل زمستان و پاییز وجود دارد زیرا ابتلا به آن از طریق حمله ویروسی و ایجاد خود ایمنی حاصل و ترشح انسولین را مانع می شود. دیابت تیپ ۲ همراه با چاقی است و در بزرگسالان و کودکان رخ می دهد و چنانچه افراد در معرض اضافه وزن و چاقی قرار بگیرند مقاومت به انسولین پیدا کرده که در نهایت به از کار افتادن انسولین و ابتلا به دیابت منجر می شود. از منظر طب سنتی برای پیشگیری موارد ذیل توصیه می شود:

–    داشتن تغذیه سالم

–    پرهیز از افراط در جماع

–    اجتناب از افراط در مصرف سردیها که موجب سردی بدن یا کبد شود

–    اجتناب از افراط در گرمیها که باعث گرمی کبد شود

تذکر: –    فردی که از قرصهای شیمیایی جهت بهبود بیماری دیابت خود مصرف می کند برای قطع آنها باید تحت نظر طبیب متخصص پزشکی ایرانی (طب اسلامی –ایرانی – سنتی) قرصهایش را به تدریج قطع نماید و نه به صورت دفعتی و یکجا. –    

بهترین کار برای زخمهای بیماران دیابتی استفاده از عسل است. با قرار دادن عسل روی زخم، پانسمان آن و تعویض آن دو سه بار در روز، می توان زخم را سریعتر بهبود داد و اگر عفونتی هم دارد با جوش شیرین بشوید بهتر می شود. اگر زخم ترشح دارد صبر زرد را با عسل مخلوط و روی ان قرار دهید. در هر حال با پزشک در تماس باشید. –  

 تنها شیرینی که برای افراد دیابتی مفید است شیرینی عسل و توت می باشد. توت و شیره توت قند خون را پایین می آورند و مصرف آنها هیچ منعی در اندازه ندارد. البته افراد دیابتی در مورد مصرف عسل نباید زیاده روی کنند چون عسل زیاد در افراد دیابتی می تواند قند را بالا ببرد.

–    بیمار دیابتی که انسولین تزریق می کند برای این است تا قندی که به علت بیماری درون خون می گردد و نمی تواند داخل بافتها بروند و عارضه به وجود می آورد، داخل بافتها بشود.

اینکه می شنوید فردی می گوید من دیشب شام هم نخوردم ولی امروز صبح قندم روی ۳۰۰ است به همین دلیل است چرا که بدن قند مورد نیازش را از جای دیگری تامین کرده است، مثلاً از چربی یا پروتئین و این قندها که قند عسل یا توت نیست نیاز به انسولین و قرصهای قند دارند و باعث بالا رفتن قند خون می شوند ولی اگر شب عسل می خورد و یا چیزی خورده بود که عسل داشت و خوابیده بود، صبح قندش روی ۳۰۰ نبود.

درباره محمد شکره

محمد شکره-کارشناس فوریت های پزشکی